Mainboard hay còn gọi là bo mạch chủ là một thành phần rất quan trọng không thể thiếu của một chiếc máy tính. Hầu như mọi thứ từ card màn hình, card âm thanh, ổ cứng, ổ đĩa CD/DVD… đều cần phải thông qua mainboard để liên kết với nhau thành một hệ thống hoàn chỉnh. Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao những thiết lập cũng như những thiết bị cài đặt trên mainboard vẫn được nhận diện và hoạt động hoàn hảo sau khi tắt máy rồi mở lại không? Đó chính là nhờ có CMOS. Nhưng năng lượng ở đâu duy trì cho CMOS? Bài viết hôm nay chủ yếu đề cập đến vấn đề pin CMOS và cách thay thế nó.

Trên mainboard luôn được gắn pin chủ yếu để giữ cho đồng hồ chạy và duy trì cài đặt của trình thiết lập BIOS. Loại pin thường được dùng là pin Lithium hình đồng xu và có thể thay thế được. Loại pin này có tuổi thọ tối thiểu là sáu năm. Nếu một ngày nào đó máy tính của bạn bị mất đi phần cài đặt trong CMOS và bộ nhớ ngày giờ mỗi lần tắt máy, thì bạn có thể nghĩ ngay đến chuyện thay thế pin đi là vừa. Quá trình tự kiểm tra khi khởi động cũng sẽ đưa ra một thông báo nếu pin CMOS bị hết. Một trường hợp nữa là khi một ai đó đã cài đặt chế độ khóa máy tính bằng mật mã nhưng rồi lại quên và dĩ nhiên máy không thể khởi động. Lúc đó thì chỉ còn cách duy nhất là tháo và lắp lại pin CMOS.
Việc tháo pin CMOS có thể là nguyên nhân làm cho mất các thông số cài đặt hệ thống hay mất đi ngày giờ. Vì vậy, bạn có thể dùng thiết bị để kiểm tra lại hiệu điện thế của pin nhằm xác định xem pin có còn hoạt động không mà không cần phải tháo nó ra. Bạn nên chắc chắn rằng đầu cực của que thử để đúng với đầu cực của pin. Tốt nhất là kiểm tra kỹ tài liệu đi kèm với mainboard về loại pin CMOS mà bạn đang có.
Cách thay thế pin

Nếu thiết lập BIOS vẫn còn đúng nhưng bạn muốn thay pin, bạn đừng sợ là sẽ mất hết các thiết lập này vì trên mainboard có một tụ điện sẽ giữ tạm vai trò của pin đủ thời gian để bạn có thể thay pin mà không làm mất các thiết lập BIOS. Tuy nhiên có thể một số mainboard không có tụ điện nên tốt nhất bạn nên ghi lên giấy những thiết lập không phải là thông số mặc định trước khi thay pin. Trong một số loại mainboard của một số loại máy tính nguyên bộ hay hàng second-hand nhập từ nước ngoài, có thể bạn sẽ gặp trường hợp pin CMOS sẽ được hàn dính và một chỗ ngay trên mainboard. Trong trường hợp này tốt nhất bạn nên đem máy ra các cửa hàng sửa chữa vi tính để họ thay thế. Còn hầu hết các mainboard hiện nay đều có thể thay thế pin một cách dễ dàng.

Việc thay pin khá đơn giản, tuy nhiên bạn cần phải thực hiện một cách nhẹ nhàng và cẩn thận. Bạn hãy tháo pin cũ ra và thay pin mới vào theo hướng dẫn của tài liệu đi kèm. Bạn cũng nên xem kỹ loại pin thay có đúng với pin cũ và có cùng hiệu điện thế hay không. Lưu ý có một miếng thẻ dài mỏng để cố định pin. Bạn đừng nên kéo lên quá mạnh để lấy pin vì rất dể gẫy. Đó thực chất là một miếng nhíp lò xo dùng để giữ pin lại, nên chỉ cần nhẹ nhàng đẩy cục pin đến mặt trống là có thể lấy ra.
Như vậy là bạn đã xem qua hướng dẫn cách thay pin CMOS rồi. Hi vọng bài viết này sẽ giúp bạn thêm một phần kinh nghiệm trong việc xử lý các sự cố phần cứng máy tính.
Phước Đặng